S A Y I S A L A .Ş. - H o ş g e l d i n i z

"Bizler nasıl başkalarının yaptığı buluşlardan yararlanıyorsak, bizim buluşlarımızdan da başkalarının yararlanmasından mutlu olmalıyız."

Bu sözlerin sahibi Benjamin Franklin, Amerika'ya göç etmiş 17 çocuklu bir ailenin onuncu çocuğudur. Yayımcılık, devlet adamlığı, bilimsel çalışmalar gibi pek çok alanda 18. Yüzyıla damgasını vurmuş olan Franklin, ilk bilimsel buluşunu 1740 yılında yaptı.

Bu, Pensilvanya şöminesi ya da Franklin sobası olarak bilinen bir ısınma düzeneğiydi. Şömineden çıkan ısıyla ısınan havadan daha iyi yararlanabilmeyi sağlayan bu düzenek 200 yıl kadar kullanıldı.

Franklin'in yaptığı en ünlü deneylerden biri, yıldırımın bir elektrik olayı olduğunu kanıtladığı deneydir. Bu amaçla, 1752 yılında ipek mendilden yaptığı iki çıtalı uçurtmayı fırtınalı bir havada uçurdu. Uçurtma ipinin ucuna yine ipek bir kurdeleyle bir anahtar bağladı. İp yeterince ıslandığında anahtara yaklaşan kimseye elektrik geçeceğini ileri sürüyordu. Düşündüklerini doğrulayan bu çok tehlikeli deney sırasında ne yazık ki iki yardımcısı öldü ve kendisi de zor kurtuldu.

Bu olayı izleyen günlerde Benjamin Franklin, yıldırımdan korunmak amacıyla yıldırımlık ya da paratoner adı verilen aracı icat etti. Paratoner günümüzde de hemen hemen aynı biçimiyle kullanılmaktadır. Yıldırımdan korunmak için basit bir araç yapılmıştır.

Yıldırımlık ya da paratoner adı verilen bu araç, aslında yıldırımı kovalayan değil, aksine davet eden bir araçtır. Benjamin Franklin'in icat ettiği bu araç, ucunda sivri bir metal olan ve toprağa kadar uzanan bir iletkendir. Bulutların taşıdığı elektrik, bu uçlardan toprağa taşınır.