S A Y I S A L A .Ş. - H o ş g e l d i n i z

Uluslar için tarihte bazı dönüm noktaları vardır. Örneğin, neredeyse 1000 yıl önce Malazgirt'te Bizans ile Selçukluların yaptıkları savaş (1071), Türklerin tarihinde çok önemli bir dönüm noktası olmuştur. Bu konuda hemen hemen tüm tarihçiler fikir birliğine varmaktadırlar.

Babai ayaklanması güç de olsa bastırıldı. Fakat, doğu sınırında Anadolu Selçukluları'nın zayıf anını kollamakta olan Moğollar için bu olay iyi bir fırsat oldu. 1242'de Erzurum'u işgal eden Moğollar, bir yıl sonra Baycu Noyan komutasında Anadolu'yu istilaya başladılar. Bunun üzerine Gıyaseddin Keyhüsrev 70-80.000 kişilik bir orduyla Sivas önlerine geldi (3 Temmuz 1243).

Malazgirt Savaşı, Türkler açısından tartışmasız bir zaferdi ve bu savaşın ardından, Türk boyları kısa sürede Anadolu'ya girdiler, Bizans imparatorluğunun yıkılışına kadar giden süreç böylece başladı. Bu olaydan 170 yıl kadar sonra Kösedağ'da yapılan bir başka savaş da Türkler açısından dramatik bir dönüm noktası sayılabilir.

Alaâddin Keykubat erken denecek bir yaşta 45 yaşında öldüğünde (1237) yerine yalnızca 13,5 yaşında olan oğlu II.Gıyaseddin Keyhüsrev geçti (30 Mayıs 1237). Çocuk denecek yaştaki Keyhüsrev'in ülke idaresinde gösterdiği zayıflıklar, 1240 yılında patlak veren Baba İshak ayaklanmasıyla (Babai isyanı) iyice gün yüzüne çıktı.

Sivas'ın hemen doğusunda bulunan Kösedağ'da Moğol ve Selçuklu orduları karşılaştılar. Tecrübeli komutanlar, hemen saldırmanın yanlış olacağını, dağ geçitlerinin tutulup Moğol ordusunun saldırısının beklenmesi gerektiğini söyledilerse de henüz 19 yaşında olan tecrübesiz Keyhüsrev savaş emri verdi. Fakat daha öncü kuvvetlerin bozulmasıyla da ordugâhı terk edip Tokat yoluyla Konya'ya kaçtı. Bu hareket, tüm ordunun bozulmasına neden oldu ve neredeyse hiç savaşmadan tüm ordu silah ve mühimmatını da orada bırakarak dağınık bir şekilde dağıldılar.

Moğollar birkaç gün ne olduğunu anlamadan pusuda beklediler. Oysa 40.000 kişilik Moğol ordusu karşısında neredeyse iki katı büyüklükteki ordu hiç savaşmadan mağlup olmuştu.

Moğollar bu savaşın sonrasında Sivas'ı Kayseri'yi ve Erzincan'ı da alarak yağma ettiler. Anadolu Selçukluları bu yapılmayan savaşın ardından hemen yıkılmadılar ama prestijlerini ve hakimiyetlerini kaybettiler ve hızlı bir gerileme sürecine girdiler.

Malazgirt savaşının ardından Anadolu Selçukluları, tarihte mercek altında tutulması gereken bir uygarlık kurdular Anadolu'da. Özellikle I.Alaâddin Keykubat döneminde en parlak dönemlerini yaşadılar (1220-1237). Aynı dönemlerde Moğollar Cengiz Han'ın önderliğinde Büyük Okyanus'tan Hazar Denizi'ne kadar uzanan bir egemenlik alanı kurmuşlardı. 1230'da Yassıçemen'de Alaâddin Keykubat'a yenilen Harezmşahlar da Moğollar'ın baskısından kaçmaktaydılar.

Anadolu Selçukluları'nın Kösedağ'da uğradıkları bozgunun kısa vadede neden olduğu birçok olumsuzluktan söz edilebilir. Öte yandan, Anadolu'da doğan otorite boşluğu, uç beyliklerin bağımsız hareket edebilmelerine olanak sağlamış, daha sonra 600 yıldan fazla bir süre bölgeyi egemenliği altına alacak olan Osmanlı Beyliği'nin filizlenmesi böylece mümkün olmuştur.