S A Y I S A L A .Ş. - H o ş g e l d i n i z

Apollo astronotları Armstrong ve Aldrin, 1969 yılının 21 Temmuz sabahında Ay'ın görüntülerini Dünya'ya ulaştırırlarken, bu esrarlı gökcisminin kayalık ve cansız yüzeyi de gözler önüne serilmiş oluyordu. Çekilen binlerce fotoğraf, yüzlerce kilo kaya ve zemin örnekleri, Ay'ın ve hatta Güneş Sistemi'nin bilinmeyen yönlerini anlamamız için kaynak oluşturuyorlardı.

1923'te Herman Oberth isimli Alman bilim adamı, 1923'te yazdığı kitabında, uzaya çıkabilmek için neler gerektiğini belirtiyordu. 1926'da ABD'li bilim adamı Robert H.Goddard, ilk sıvı yakıtlı roketin tasarımını yaptı.

Uzay yolculuğunun ilk gerçek öncüsü, Rus Konstantin Tsiolkovski'dir. 1893'te yayımladığı makalesinde Tsiolkovski, uzaya çıkmak için sıvı yakıtlı ve kademeli roketlere olan gereksinimi vurguladı.

1954'te ABD ve SSCB, birkaç yıl içinde uzaya yapay uydular göndereceklerini bildirdiler. 4 Ekim 1957'de Sovyetler, Sputnik 1 adlı uzay uydusunu yolladılar. Uydu Dünya yörüngesine girerek sinyaller gönderdi.

Kasım 1957'de içinde Layka adlı köpek bulunan Sputnik 2 Dünya yörüngesine girmeyi başardı. ABD ilk yapay uyduyu Ocak 1958'de fırlattı. Uydunun adı "Explorer 1" idi.

1959'da uzaya fırlatılan SSCB uydusu Luna 1, Ay'ın 6.000 km yakınından geçti. Aynı yıl gönderilen Luna 2, Ay'a çarptı Luna 3, Ay'ın yörüngesine girerek, görünmeyen yüzle ilgili fotoğraflar gönderdi.

1958'de kurulan ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), 1965-66'da Gemini programını başarıyla tamamladılar; uzayda yürüdüler, en uzun uçuş rekorunu kırdılar.

1961'de yine SSCB Vostok 1'i uzaya gönderdi. Araçtaki Yuri Gagarin Dünya çevresinde dolanan ilk insan oldu. ABD, ilk insanlı yörünge uçuşunu Şubat 1962'de Friendship 7 isimli uzay aracıyla gerçekleştirdi. 1965'te Voshod 2'nin kozmonotu Aleksey Leonov, kapsüle bağlı bir iple uzayda yürüyen ilk insan oldu.

Dünya atmosferinin sınırları dışında uzaya uçakla çıkılamaz. Jet yolcu uçakları, genellikle atmosferin stratosfer katmanında, yerden yaklaşık 12.000 km'ye kadar olan yüksekliklerde yol alırlar. Atmosferin uzay sınırlarında uçan araştırma uçaklarının da atmosferden çıkabilmesi mümkün olamaz. Uzaya ancak Dünya'dan roketlerle fırlatılan uzay araçlarıyla ulaşılabilir.

19. yüzyılda Fransız bilimkurgu yazarı Jules Verne (Jül Vern), 1865'te yayınlanan Ay'a Seyahat adlı romanında bu gerçeğe çok yaklaştı. Astronotları uzaya taşıyan uzay araçları, bu romanda dev bir topla uzaya fırlatılmakta, Ay çevresinde dolanmakta ve ardından geri dönüp okyanusa inmektedir.

Diğer yandan insansız uzay araçları, Ay'a yapılan yolculuklar sayesinde Ay'dan fotoğraflar gönderiyorlardı. Bu araçlar, ardından Ay'a çarpıp parçalanıyorlardı.

Sonraki aşama olan, Ay'a yapılan yumuşak inişler, Surveyor isimli araçlarla sağlandı. Böylece Ay'ın yüzeyinden alınan örnekler, televizyon kameralarıyla incelenebiliyorlardı.

Ay'a ilk insanlı inişin Ay'ın Dünya'ya dönük olan yüzünde yapılması planlanmıştı. Araştırmalar bu yönde geliştiriliyordu. İnsanlı iniş çalışmaları için Apollo isimli uzay araçları tasarlandı.

1967'de üç astronotun hayatını kaybettiği bir kaza, çalışmaların bir süre durmasına yol açtı. 1968'de Apollo 7 ile üç astronot Dünya yörüngesine çıktı. Mart 1968'de Ay'a ilk insanlı uçuş denemesini yapan Apollo 8, Ay çevresinde 10 kez dolanıp Dünya'ya döndü. Apollo 9 Ay modülünü denedi ve Apollo 10 Ay çevresinde 31 kez dolandı.

20 Temmuz 1969'da Apollo 11 adlı uzay aracı, içindeki üç astronotla birlikte Ay'a ilk insanlı inişi gerçekleştirmek üzere yola çıktı. Aracın, Neil Armstrong ve Edwin Aldrin isimli astronotları taşıyan Ay modülü Eagle, Sessizlik Denizi olarak adlandırılan bölgeye indiğinde tarihler 21 Temmuz 1969'u gösteriyordu.

Dünya'daki milyonlarca insan, "Bu, bir insan için küçük, ama insanlık için dev bir adım" diyen Armstrong'un Ay'daki ilk adımını televizyonlarından izliyor ve dinliyordu.

Apollo araştırmaları üç yıl daha sürdü ve 6 uçuş daha yapıldı (Son Apollo uçuşu Apollo 17 ile gerçekleştirildi ve bu, o zamana kadarki en uzun süreli uçuş olmasının yanısıra gece yapılan ilk uçuştu). Böylece yerinde birçok jeolojik araştırma yapıldı, incelenmek üzere Ay'dan 400 kg kadar (385 kg) kayaç ve toz örneği getirildi.